Gespreksondersteunend Tekenen

Gesproken taal is vluchtig: wanneer woorden zijn uitgesproken, kun je er niet letterlijk naar terugkijken. Ook lukt het niet altijd om de juiste woorden te vinden om je goed uit te drukken. Hierdoor kan het zijn dat jij of je gesprekspartner behoefte hebben aan ondersteuning in de communicatie. Een eenvoudige tekening kan dan helpen om de taal te ondersteunen.

Gespreksondersteunend tekenen is het zichtbaar maken van wat je tijdens een gesprek wilt bespreken, bespreekt of hebt besproken. Met eenvoudige tekeningen, steekwoorden, symbolen en schema's ondersteun je het gesprek en help je om informatie te ordenen, te begrijpen en samen betekenis te geven.


Plopt de gedachte bij je op: "Maar ik kan helemaal niet tekenen!"? Ja, dat kun je wel. Je weet alleen nog niet altijd goed wat je kunt tekenen en hoe. Je hoeft niet mooi te kunnen tekenen. Het gaat om tekenen met een doel:

het gesprek ondersteunen.

COMPLEXE INFO ORDENEN

Waarom?

Waarom zou je tekenen om je gesprek te ondersteunen? Een gesprek speelt zich af in het moment. Wat gezegd is kan onderweg anders worden onthouden of geïnterpreteerd. Een tekening geeft iets blijvends om naar terug te kijken.

Door te tekenen ontstaat ruimte om stil te staan bij wat iemand bedoelt, verbanden te ontdekken en samen te onderzoeken wat belangrijk is. Een beeld kan helpen om overzicht te krijgen, maar ook om woorden te vinden voor iets wat nog moeilijk onder woorden te brengen is.

Zo ondersteunt tekenen niet alleen de communicatie, maar kan het ook het denken, begrijpen en samen betekenis geven versterken.

Je maakt niet alleen iets zichtbaar op papier; je maakt ruimte voor het gesprek.

VOORBEREID OF SPONTAAN

Hoe?

Gespreksondersteunend tekenen, hoe dan? Je kunt een tekening vooraf voorbereiden, bijvoorbeeld als praatplaat of als gestructureerd werkblad. Daarmee zet je alvast een inhoudelijke of visuele structuur neer die jouw gesprek ondersteunt en richting geeft.

Je kunt ook spontaan tekenen, bijvoorbeeld om iets samen te vatten, een verband zichtbaar te maken of belangrijke informatie vast te houden.

Het gaat niet om het live vastleggen van alles wat er wordt gezegd. (Visual recording is een vak apart!) Bij gespreksondersteunend tekenen kies je bewust wat op dat moment zichtbaar helpt om het gesprek te voeren, te begrijpen of samen te vatten.


Zoek je hiervoor een leuke training? Kijk hier snel verder.

ALS TAAL NIET VANZELFSPREKEND OF ONTOEREIKEND IS

Voor wie?

Gespreksondersteunend tekenen is voor (zorg)professionals die in hun werk gesprekken voeren waarin taal niet altijd vanzelfsprekend of toereikend is. Soms is informatie ingewikkeld, zijn woorden moeilijk te vinden of te begrijpen, of helpt het om naast taal ook een andere vorm van communicatie te gebruiken.

Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn in gesprekken met:

  • kinderen en jongeren;
  • mensen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS);
  • mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB);
  • mensen met autisme (ASS);
  • mensen die een andere taal spreken;
  • mensen die moeite hebben om gedachten, gevoelens of ervaringen onder woorden te brengen.

Het doel is niet om een bepaalde doelgroep met een vaste tekenvorm te benaderen. Juist de afstemming op de persoon en het gesprek staat centraal. Je kiest wat je tekent op basis van wat jouw gesprekspartner en het gesprek op dat moment nodig hebben.

ALS HET MAAR HELPT

Wat?

Wat kun je tekenen? Je kunt alles tekenen wat helpt om het gesprek zichtbaar te maken. Een situatie, gebeurtenis of verhaal bijvoorbeeld, maar ook een gevoel, gedachte, relatie of verband.

Je kunt werken met een mindmap, een schema, een tijdlijn of stappenplan of een metafoor. Vaak is een paar steekwoorden en een simpele tekening genoeg. Soms gebruik je een vooraf gemaakte praatplaat of een werkblad dat je tijdens het gesprek samen invult. Wat je tekent, hangt af van wat je met het gesprek wilt bereiken en wat jouw gesprekspartner nodig heeft.


Bekijk hier voorbeelden van hoe gespreksondersteunend tekenen er in de praktijk uit kan zien.